Dünyanın Çatısındaki İlk İnsanlar: Everest Dağı ve İlk Tırmanış

Deniz seviyesinden yüksekliği uzun yılları tartışma konusu olan ancak Nepal ve Çin arasındaki son anlaşmaya göre 8,848 metre olarak tescil edilen Everest Dağı zirvesi dünyanın her tarafından dağcıların rüyası. 1900’lerin başından itibaren birçok grup tarafından tırmanılmaya çalışılan, bu amaçla yapılan denemelerde ve daha sonrasında onlarca dağcının hayatını, yüzlercesinin çeşitli organlarını kaybetmesine sebep olan zorlu bir tırmanış. Günümüzde hem tırmanış teknolojilerinin hem de hava durumu tahminlerinin gelişmesiyle tırmanış turları sayesinde de daha organize bir şekilde gerçekleştirilen bu zirve tırmanışı ise ilk kez 29 Mayıs 1953’te Yeni Zelandalı dağcı Edmund Hillary ve Nepalli şerpa Tenzing Norgay tarafından gerçekleştirildi.

Everest Dağı ve İlk Denemeler

1953-rotası
1953’te Everest zirvesine yapılan tırmanışın rotası.

Adı zamanında bölgedeki ilk coğrafi ve topografik araştırmaları yapan kadastro müdürü İngiliz George Everest’ten alan Everest Dağı, Nepal ve günümüzde Çin Halk Cumhuriyeti’nin sınırlarındaki Tibet Bölgesi arasında uzanan dünyanın en zorlu coğrafyalarından olan Himalaya sıradağlarının en yüksek noktası olarak “dünyanın çatısı” olarak adlandırılmakta. 19. Yüzyılın sonlarında ilk kez Clinton Thomas Dent adlı Alpine dağcısı tarafından Kar Çizgisinin Üzerinde adlı kitabında tırmanılabilir olarak tanımlandı.

1921 İngiliz Keşif Ekibi’ne dahil George Mallory ve Guy Bullock tarafından Tibet tarafından tırmanılan kuzey rotası keşfedildi. Bu ekip 7,005 metre yüksekliğindeki Kuzey Geçidi denilen bölgeye ulaşsa da buradan öteye devam etmeye ekipmanları yeterli olmadığı için geri dönüş kararı verdiler.

1922’de tekrar bir keşif gezisi düzenlendi. Bu sefer o tarihe kadar bir insan ilk kez 8.000 metre seviyesini geçti ve George Finch 8,320 metreye tırmandı. Bu aynı zamanda ilk kez oksijen ekipmanıyla yapılan tırmanıştı.

1924’te George Mallory ve Geoffrey Bruce’tan oluşan ekip bir tırmanış denese de hava koşulları nedeniyle iptal edildi. Onların ardından Norton ve Somervell’den oluşan ekip oksijen desteksiz ve güzel havada 8,550 metreye ulaşmayı başardılar. Bu denemeden dört gün sonra bir tırmanış deneyen Mallory dağda hayatını kaybetti ve cesedine ancak 1999’da ulaşıldı. Halen 1953’ten tam 29 yıl önce Mallory’nin zirveye ulaşıp ulaşamadığı konusu tartışmalı olsa da kanıtlanamadığı için kabul görmemektedir.

1950’de Çin’in Tibet bölgesini kontrol altına almasıyla artık tırmanış izni alınamaması dolayısıyla güney yamacından tırmanışlar başladı ve 1952’de İsviçreli dağcıların öncülük ettiği ekip Khumbu Buz Kütlesi üzerinden 7,986 metredeki Güney Geçidi’ne ulaştı. Yine 1952’de Raymond Lambert ve şerpa Tenzing Norgay 8,595 metreye tırmanarak en yükseğe ulaşan insanlar olarak tarihe geçti. Tenzing Norgay’in bu tırmanışındaki deneyimleri 1953’teki zirve tırmanışına da katkı sağladı.

Dünyanın çatısına çıkan insanlar

everest-dağı
Edmund Hillary ve Tenzing Norgay tırmanış sonrası kullandıkları ekipmanları tanıtırken.

1953’te John Hunt tarafından yönetilen dokuzuncu keşif gezisi kapsamında iki zirve ekibi oluşturuldu. İlk ekipte olan Tom Bourdillon ve Charles Evans 26 Mayıs 1953’te zirveye sadece 100 metre kala oksijen sıkıntısı yaşadıkları için geri dönmek zorunda kaldılar. İki gün sonra zirveye tırmanışa başlayan Edmund Hillary ve Tenzing Norgay, önden giden Bourdillon ve Evans’ın oluşturduğu rotayı ve yukarıda bıraktıkları oksijen tüplerinin de desteğiyle 29 Mayıs 1953 yerel saatle 11.30’da 8,848 metrelik Everest Zirvesi’ne tırmandılar.

john-hunt-tenzing-norgay-edmund-hillary
Soldan Sağa: John Hunt, Tenzing Norgay ve Edmund Hillary tırmanış sonrası
Büyük Britanya’da.

Başarının haberi II. Elizabeth’in taç giyme töreninin yapıldığı 2 Haziran 1953 tarihinde taç giyme haberleriyle birlikte manşetlere çıktı ve bu tarihi başarı bir dönem “üzerinde güneşin batmadığı imparatorluk” olarak anılan Büyük Britanya Krallığı’nın yeni ve altın bir çağını müjdeleyen bir simge olarak kabul edildi. Tırmanış sonrası Hunt ve Mallory şövalye ünvanıyla ödüllendirildi. Hindistan vatandaşı olan Norgay’e George Madalyası takdim edildi. Hunt ayrıca yaşam boyu asillik ünvanı kazandı.

Kaynaklar: Vikipedi, Britannica, History Channel

Tarihteki başka bir önemli dağ olan Vezüv Yanardağı’nın lavlarında kaybolan Pompeii’nin hikayesi için buraya tıklayabilirsiniz.

Beğen ve paylaş!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Next Post

Jeanne d'Arc: Fransa'nın Azize Savaşçısı

Pts May 31 , 2021
Tarihte efsaneleşmiş bazı kadınlar var. Kimisi Marie Curie gibi yaptığı buluşlarla hayatlar kurtaran, kimisi Kara Fatma gibi örgütlediği kadınlarla Kurtuluş Savaşı’nda cepheden cepheye koşan, eline silah alıp vatanı savunan, kimisi I. Elisabeth gibi dünya hakimiyetini bir imparatorluktan alıp diğerine alan… Ancak bunlardan belki de hiçbiri Fransa’nın ünlü kahramanı Jeanne d’Arc […]
Social Share Buttons and Icons powered by Ultimatelysocial